Gevelreiniging van een bedrijfspand is meestal vergunningvrij, maar er gelden wel regels. Asbest mag niet met hogedruk of harde borstels worden gereinigd. Spoelwater mag alleen in het riool als er bij periodiek reinigen gewoon vuil wordt verwijderd; bij hardnekkige aanslag, graffiti of verf moet het worden opgevangen. En de aannemer is aansprakelijk voor schade die hij zelf veroorzaakt. Prova Reiniging legt per pand vooraf vast welke regels gelden. Hieronder staat per onderwerp wat er geldt, met de officiële bron.
Welke regels gelden in uw situatie?
| Situatie | Wat geldt en wat u regelt |
|---|---|
| Periodiek reinigen van een gevel met alleen vuilafzetting, zoals gladde beplating of glas | Spoelwater mag in het riool of op de bodem, zonder melding. Bij metalen beplating en sandwichpanelen is geen asbestonderzoek nodig. |
| Jarenlange hardnekkige aanslag, graffiti of verflagen verwijderen, of chemisch reinigen | Spoelwater niet in het riool of op de bodem: opvangen en afvoeren. |
| Cementgebonden golfplaten of vlakke gevelplaten van vóór 1994 | Asbestverdacht. Eerst asbest uitsluiten via het bouwjaar, een eerder rapport of laboratoriumonderzoek. Asbest mag niet worden geschuurd, opgeruwd of met hogedruk of harde borstels worden gereinigd. |
| Pand naast een sloot, gracht of vijver | In het oppervlaktewater mag alleen water van afwassen of schoonspuiten met water. Bij werk vlak bij het water is een werkinstructie verplicht. |
| Rijks- of gemeentelijk monument | Rijksmonument: vergunningvrij bij noodzakelijk regulier onderhoud waarbij materiaal, kleur en detaillering niet veranderen; kan de methode het monument schaden, zoals stralen, dan is een omgevingsvergunning nodig. Gemeentelijk monument: het omgevingsplan bepaalt het. |
| Hoogwerker, steiger of afzetting op de openbare weg | Verschilt per gemeente (APV of omgevingsplan). Prova Reiniging regelt de hoogwerker en een eventuele melding of vergunning. |
| Bestaande schade, losse voegen of verweerde coating | Vooropname met foto’s. De aannemer moet schriftelijk waarschuwen voor gebreken (artikel 7:754 BW). |
Asbest
Beroepsmatig toepassen en verkopen van asbest is in Nederland sinds 1 juli 1993 nagenoeg verboden. Bouwwerken van vóór 1994 gelden daarom als asbestverdacht, vooral cementgebonden golfplaten en vlakke gevelplaten. Voor gevelreiniging tellen twee regels. Asbest bewerken is verboden (artikel 4 Productenbesluit asbest): niet schuren, opruwen of met een hogedrukreiniger of harde borstels schoonmaken. En vóór slopen of verwijderen is een asbestinventarisatie verplicht (artikel 4.54a Arbobesluit).
Is een asbestinventarisatie verplicht voordat u een gevel laat reinigen?
Nee. Een asbestinventarisatie is verplicht vóór slopen of het verwijderen van asbest, niet vóór gewone gevelreiniging. Asbest bewerken, zoals reinigen met hogedruk of harde borstels, is wel verboden, omdat daarbij vezels vrijkomen. Heeft uw pand cementgebonden platen van vóór 1994, laat dan eerst vaststellen of er asbest in zit. Prova Reiniging vraagt het bouwjaar standaard na en maakt bij asbest geen offerte.
Vanaf welk bouwjaar zit er geen asbest meer in een gevel?
Asbest toepassen is in Nederland sinds 1 juli 1993 nagenoeg verboden. Bouwwerken van vóór 1994 gelden daarom als asbestverdacht; panden van 1994 en later zijn vrijgesteld van de inventarisatieplicht. Bij oudere panden kunnen vooral cementgebonden golfplaten en vlakke gevelplaten asbest bevatten, metalen beplating en sandwichpanelen niet. Prova Reiniging vraagt bij elke aanvraag het bouwjaar en het type plaat na.
Kunt u asbestcement herkennen aan het uiterlijk van de platen?
Niet met zekerheid. Cementgebonden golfplaten en vlakke grijze platen van vóór 1994 zijn verdacht. In Nederland gemaakte asbestvrije golfplaten hebben vaak de opdruk “NT”, maar zekerheid geeft alleen een analyse door een erkend laboratorium of een inventarisatie door een gecertificeerd bureau. Prova Reiniging reinigt verdachte platen niet zolang die zekerheid er niet is.
Hoe weet u of de gevelbeplating van uw bedrijfspand asbest bevat?
Begin met het bouwjaar en het type plaat: cementgebonden golfplaten en vlakke platen van vóór 1994 kunnen asbest bevatten, metalen beplating en sandwichpanelen niet. Bouwtekeningen of een eerder asbestrapport geven vaak uitsluitsel. Blijft er twijfel, laat dan een monster onderzoeken door een erkend laboratorium. Prova Reiniging reinigt niet zolang een asbestrisico niet is uitgesloten en maakt bij asbest geen offerte.
Bent u als eigenaar aansprakelijk als er tijdens reiniging asbest vrijkomt?
Voor het opruimen wel. Volgens iplo.nl is bij een asbestincident in de eerste plaats de eigenaar van het terrein verantwoordelijk voor het opruimen, op basis van de zorgplicht in de Omgevingswet. Wie uiteindelijk de kosten draagt, hangt af van de afspraken en van de waarschuwingsplicht van de aannemer. Leg daarom vooraf vast dat asbest is uitgesloten. Prova Reiniging maakt bij asbest geen offerte.
Wat moet u doen als er per ongeluk asbestplaten zijn gereinigd?
Stop het werk direct, zet het gebied af en loos geen spoelwater meer. Laat daarna een asbestinventarisatie doen; het opruimen gebeurt door een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf. Neem contact op met de omgevingsdienst of de gemeente, die bij een incident zelf maatregelen kan nemen. Ga niet zelf schoonspuiten, want daarmee verspreidt u de vezels verder. Prova Reiniging voorkomt dit door bij elke aanvraag het bouwjaar en het type plaat na te vragen.
Spoelwater en lozen
De regels voor spoelwater van gevelreiniging staan in het omgevingsplan van de gemeente (riool en bodem) en in de waterschapsverordening (sloten, grachten en vijvers). Tot 2032 zijn dat meestal nog de landelijke standaardregels, de zogeheten bruidsschat; gemeenten en waterschappen mogen die aanpassen. De hoofdlijn: alleen spoelwater van periodiek reinigen, waarbij gewoon vuil wordt verwijderd, mag in het riool of de bodem.
| Waar gaat het spoelwater heen? | Wat geldt (standaardregels) |
|---|---|
| Riool (vuilwater- of hemelwaterriool) | Verboden, behalve spoelwater van periodiek reinigen waarbij alleen vuilafzetting wordt verwijderd, zoals bij ramen en gladde gevels. Bij hardnekkige aanslag, graffiti of verf: opvangen. |
| Bodem | Hetzelfde als het riool. |
| Oppervlaktewater (sloot, gracht, vijver) | Verboden, behalve afwassen met water en schoonspuiten met water tot 200 bar. Bij werk vlak bij het water is een werkinstructie verplicht. |
Wanneer moet spoelwater bij gevelreiniging worden opgevangen?
Zodra het meer bevat dan gewoon vuil. Spoelwater van periodiek reinigen, waarbij alleen vuilafzetting wordt verwijderd, mag volgens de standaardregels in het riool of de bodem. Wordt jarenlange hardnekkige aanslag, graffiti of verf verwijderd, dan niet: dan moet het worden opgevangen en afgevoerd. Prova Reiniging doet dat in die gevallen en bij chemisch reinigen altijd.
Mag spoelwater van gevelreiniging het riool in?
Alleen bij periodiek reinigen waarbij alleen vuilafzetting wordt verwijderd, zoals bij ramen en gladde gevels. Dat staat in de standaardregels van het omgevingsplan, en daarvoor hoeft u niets te melden. Spoelwater met hardnekkige aanslag, graffiti of verfresten mag niet in het vuilwater- of hemelwaterriool. Uw gemeente kan eigen regels hebben. Prova Reiniging bekijkt per pand welke regels gelden.
Is biologisch afbreekbaar reinigingsmiddel altijd toegestaan om te lozen?
Nee. Of lozen mag, hangt af van het soort werk en van wat er van de gevel komt, niet van het middel. Het spoelwater bevat ook roet, algen, verfdeeltjes en soms zware metalen. In oppervlaktewater mag alleen water van afwassen of schoonspuiten met water. Prova Reiniging werkt met biologisch afbreekbare middelen en kijkt per pand of opvang nodig is.
Wat zijn de regels voor het lozen van reinigingswater op een bedrijfsterrein?
Dezelfde als elders: het omgevingsplan van de gemeente geldt voor riool en bodem, de waterschapsverordening voor sloten en vijvers. Belangrijk is waar het water heen gaat en wat erin zit. Wordt er vlak bij een sloot of vijver gewerkt, dan is een werkinstructie verplicht met de gebruikte middelen en de maatregelen om het water schoon te houden. Prova Reiniging stemt dit vooraf af.
Wie is verantwoordelijk voor het afvalwater: de opdrachtgever of de aannemer?
Allebei, op een andere manier. De lozingsregels gelden voor wie het werk uitvoert, dus de aannemer die reinigt. De eigenaar of gebruiker van het terrein heeft een algemene zorgplicht voor de leefomgeving en kan in bepaalde gevallen ook worden aangesproken. Leg daarom in de offerte vast wie opvang en afvoer regelt. Bij Prova Reiniging regelt Prova de opvang en afvoer als die nodig is.
Schade, aansprakelijkheid en vooropname
Wie is aansprakelijk als er schade ontstaat bij gevelreiniging?
De aannemer is aansprakelijk voor schade die hij tijdens de werkzaamheden veroorzaakt. Bestaande schade valt daar niet onder, daarom is een vooropname belangrijk. Prova Reiniging is als hoofdaannemer verzekerd en maakt standaard foto’s vóór en tijdens de werkzaamheden, zodat achteraf vaststaat wat er al was.
Wat is de waarschuwingsplicht van een gevelreiniger?
Een aannemer moet de opdrachtgever waarschuwen voor fouten in de opdracht en voor gebreken aan het pand die tot schade kunnen leiden, zoals verweerde coating, losse voegen of een verdachte plaat. Dat staat in artikel 7:754 van het Burgerlijk Wetboek; bij werk aan een gebouw moet dat schriftelijk en ondubbelzinnig. Wie niet waarschuwt, kan aansprakelijk zijn voor de schade. Prova Reiniging meldt zulke punten vóór de start, met foto’s.
Is een vooropname met foto’s gebruikelijk bij gevelreiniging?
Ja, bij een professionele gevelreiniger hoort een vooropname met foto’s van alle gevels bij de standaardwerkwijze. Daarop staan bestaande scheuren, losse voegen, beschadigde coating, kitnaden en ramen. Zo voorkomt u discussie over schade die er al was. Prova Reiniging legt dit vast tijdens de gratis inspectie op locatie en maakt ook tijdens het werk foto’s.
Wat moet u vastleggen voordat een aannemer aan uw gevel begint?
Leg vijf dingen vast: (1) foto’s van de bestaande staat, (2) de methode, druk en middelen, (3) of asbest is uitgesloten, (4) wie spoelwater opvangt en afvoert, en (5) de verzekering van de aannemer. Een inspectie op locatie vooraf maakt de aanpak concreet. Prova Reiniging zet deze punten in de offerte.
Vergunning, monumenten en openbare weg
Is een vergunning nodig voor gevelreiniging?
Voor gewone gevelreiniging meestal niet. Bij een rijksmonument is reinigen vergunningvrij als het om noodzakelijk regulier onderhoud gaat waarbij materiaal, kleur en detaillering niet veranderen; kan de methode het monument schaden, dan is een omgevingsvergunning nodig. Bij een gemeentelijk monument bepaalt het omgevingsplan dat. Voor een hoogwerker op de openbare weg regelt Prova Reiniging een eventuele melding of vergunning.
Mag een monumentale gevel worden gestraald of chemisch gereinigd?
Alleen als het monument daardoor niet beschadigt. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed adviseert een monumentale gevel alleen te reinigen als dat technisch nodig is, met proefvlakken te werken en de minst agressieve methode te kiezen; stralen heeft de meeste schade veroorzaakt. Kan een methode schade geven, dan is bij een rijksmonument een omgevingsvergunning nodig. Prova Reiniging beoordeelt een monumentale gevel eerst tijdens een gratis inspectie op locatie.
Heeft u een vergunning nodig voor een hoogwerker op de openbare weg?
Dat verschilt per gemeente. De regels staan in de Algemene plaatselijke verordening (APV) of in het omgevingsplan; soms is een melding genoeg, soms is een vergunning nodig, bijvoorbeeld bij een groot object of een langere periode. Prova Reiniging regelt de hoogwerker en de melding of vergunning. Wilt u dat als opdrachtgever zelf regelen, dan kan dat in overleg.
Officiële bronnen
Asbestverbod sinds 1993 en bouwjaar (iplo.nl)
Wat te doen bij een asbestincident en wie verantwoordelijk is (iplo.nl)
Productenbesluit asbest (artikel 4), Arbeidsomstandighedenbesluit (artikel 4.54a) en Burgerlijk Wetboek boek 7 (artikel 7:754) (wetten.overheid.nl)
Wat wel en niet mag met asbesthoudend materiaal (Nederlandse Arbeidsinspectie)
Reinigen van monumentale gevels (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)
Veilig werken: de VCA-werkwijze van Prova Reiniging
Prova Reiniging werkt VCA-gecertificeerd. Hoe wij veilig werken op hoogte en rond uw bedrijfsvoering, leest u op de pagina Veilig werken.